De zonnebloem is voor mij een plant die onmiddellijk de vakantie oproept en zonnige Franse wegen, langs waar de velden vol zonnebloemen rijkelijk staan bloeien in de zomermaanden.

Een boeiende geschiedenis….
De zonnebloem is van oorsprong een plant uit de Verenigde staten en ze werd door de Spaanse veroveraars meegebracht naar Europa.
Reeds vijfduizend jaar geleden teelden de mensen al  zonnebloemen, en voordien verzamelden ze de pitten al als een natuurlijke bron van vetten. Men maalde de zaden en mengde ze met bloem, om een soort koek of brood te bakken. De mensen probeerden steeds de plant te forceren tot het produceren van grotere zaden, wat maakt dat de huidige zonnebloem niet veel meer lijkt op de degenen die onze voorouders ontdekten.
Er wordt zelfs gedacht dat de zonnebloem nog eerder dan maïs werd in cultuur gebracht. In het dieet van de  Noord Amerikaanse indianen  waren zonnebloemen zeer belangrijk, deze verzamelaars en jacht volkeren konden de extra bron van vet goed gebruiken.
In veel culturen, zoals bij de Azteken en de Inca’s werd de zonnebloem ook geassocieerd met de zonnegod en als dusdanig vereerd.  In de tempels droegen de priesteressen een hoofdtooi van zonnebloemen.
De plant arriveerde in de Oude wereld rond het begin van de zestiende eeuw. Omdat de zonnebloem zo mooi en groot was , gebruikte men ze eerst vooral voor haar sierlijke pracht en als ornament.
Pas in 1716 vinden we een patent terug in Engeland, dat handelt over het persen van de olie uit de zaden.
In de achttiende eeuw werd de zonnebloem zeer populair als cultuurplant en dit had te maken met Peter de Grote, tsaar van Rusland.  Op één van zijn reizen kwam hij in Nederland en daar zag hij de zonnebloem. Hij was onmiddellijk verknocht aan de mooie bloemen nam zaden mee naar Rusland.
Na enige tijd begon men dan in Rusland op grote schaal de olie van de zonnebloem te commercialiseren.
Het waren ook Russische wetenschappers die twee soorten zonnebloemen selecteerden : een voor de olie uit de zaden, een voor de eetbare zaden.
De ironie van de geschiedenis wil dat de inheemse Amerikaanse plant, verbetert werd door Russische geleerden en nadien terugkeerde naar Amerika. Algemeen wordt aangenomen dat het de Russische emigranten waren die de zaden meenamen naar de States.  Ook in Canada zien we een zelfde soort evolutie : de handel in zonnebloemolie was daar in handen van Russische mennonieten.
En uiteindelijk keerde de zonnebloem terug naar de oude wereld : de vraag in Europa naar zonnebloemolie werd zo groot in de 20 ste eeuw, mede door het feit dat ‘cholesterol ‘plots een dagdagelijks woord werd, dat de Russen niet meer konden voldoen aan de vraag en dus invoer uit de VS nodig was.
Nogal een globetrotter, deze zonnebloem !

En ook botanisch erg boeiend….
De zonnebloem hoort tot de familie van de Asteraceae
In de knop draait de bloem zich naar de zon en volgt deze in haar baan van oost naar west. Dit komt omdat er net onder de knop een stukje stengel zit dat de mogelijkheid bezit tot roteren.
 Rijpe zonnebloemen staan met hun hoofdje blijvend oostwaarts gericht.
Het zijn de pitten van de zaden die gebruikt worden : dwz de pitten zitten in een omhulsel, dat verwijderd  wordt.

En een heel interessante werking…..
Zonnebloempitten zijn een gezonde snack omdat ze plantaardige eiwitten bevatten  en vitamine en mineralen rijk zijn.
Er zit in de zonnebloempit ook een stof , het methionine, dat een ontstekingswerende eigenschap heeft.
De olie geperst uit de zaden, de extra vierge, dit is de eerste koude persing, is rijk aan essentiële vetzuren en kan bijdragen tot een gezonde voeding, voorwaarde is wel dat de olie koud wordt gebruikt.