Pimpinella major ( L) Huds.
Pimpinella saxifraga L

De grote Bevernel en de kleine Bevernel

Botanie

De bevernel treffen we aan op min of meer vochtige , voedselrijke gronden langs dijken, graslanden en beschaduwde bermen.
Het zijn planten met witte tot roze bloemen in schermen. Ze bloeien van juni tot september. De bladen enkel geveerd, met 1 tot 9 deelblaadjes die grof getand tot onregelmatig gezaagd zijn .De plant heeft verwijde bladscheden die de stengel een beetje omvatten.
De plant is overblijvend en heeft een rozet van wortelbladeren.

Naamgeving

In het Nederlands wordt soms de naam ‘bokpeterselie’ gebruikt, omwille van de onaangename reuk van de wortel.
Pimpinella zou van ‘peper’ komen, omdat de blaadjes gebruikt werden als toekruid, ze hebben een smaak die vaag lijkt op komkommer.
Saxifraga betekent zoveel als ‘steenbreken’ wat erop zou wijzen dat de plant nierstenen kon verbrijzelen, maar dit is niet zo.
Er is steeds verwarring geweest over deze plant en de pimpernel, die in het Latijn Sanguisorba minor , heet. Deze behoort tot de Rozenfamilie.
De verwarring is ontstaan doordat deze ooit ook Pimpinella noemde, opnieuw als toespeling
 op ‘piper’ en het gebruik als specerij. Echter, Linnaeus ontnam de naam Pimpinella aan deze plant en gaf de naam aan de Bevernel
In Engeland is de verwarring zo mogelijk nog groter omdat men daar ook de naam Pimpernel aan het Guichelheil geeft, verwijzend naar het boek ‘ The scarlet pimpernel’…
En ach ja…pimpernel of bipinella zou betekent hebben ‘twee- verig’ slaande op de geveerde bladen en dan komt er nog eentje in aanmerking om de naam pimpernel te dragen…dus we hebben een soort collectie van Pimpernellen.

Gebruikte deel

De wortel wordt gebruikt, de blaadjes als keukenkruid.

Inhoudsstoffen

Looistof
Saponines
Bitterstof
Etherische olie

Geschiedenis

We vinden een eerste vermelding van de plant in de 7 de eeuw, in de boeken van een Italiaanse arts, Benedictus Crispus. Deze aartsbisschop van Milaan schrijft in zijn ‘ Medicinae libellus’  of kleine boek van geneeskunst, een aantal ziekten en de planten erbij ter behandeling. We weten echter niet zeker of het om de Bevernel gaat, gezien ook toen reeds ‘Pipinella’ gebruikt werd als naam voor een aantal planten. In het ‘Kreuterbuch ‘ van Matthiolus echter, zien we dat de Bevernel gebruikt wordt voor allerlei aandoeningen zoals koorts en onvoldoende melkproductie.  Hieronymus Bock schreef in 1551 dat de plant ideaal was om nierstenen te verbrijzelen. Dit gebruik werd echter nooit bevestigd.

Gebruik

De blaadjes kunnen in salades worden gedaan, ze hebben een lichte komkommersmaak, hoewel sommigen eerder vinden dat de blaadjes naar peterselie smaken.
De wortel wordt niet meer gebruikt in de fytotherapie, vroeger wel als zweetdrijvend en expectorans. De wortel smaakt en ruikt slecht, maar de etherische olie eruit werd als smaakmaker voor likeuren gebruikt.